Mùa thu — merde à la la la

o

Ngâm bột, tôi nghe từng hạt bụi bột gạo, bột đậu xanh, bột nghệ li ti kia hoà lẫn vào nhau rồi reo vui trong nước mát. Xả đông tôm và thịt, tôi nghe tôm và thịt nói chuyện với nhau về những những phút giây ngắn ngủi khoe mình trên chiếc giường đá cục trong tủ kiếng quầy thịt và quầy hải sản phố Bankstown. Lặt rau, rau đắng có vẻ thích chí khi phát hiện là mình chứ không phải người bạn giông giống mình (rau ngò ôm) đang nằm bò lăn bò toài chung với tía tô, dắp cá, húng lủi, xà lách và cải bẹ xanh; rồi cả bọn lại thầm thì tâm sự những chuyện bí mật trong những tháng ngày sống hoà thuận với nhau nơi khu vườn nho nhỏ vùng Revesby bình yên. Dầm nước mắm, trái cà chua luộc chín lăn quay cam cam, mùi tinh dầu từ vỏ chanh thơm xộc vào mũi, vị đường ngọt ngào trấn áp, nước mắm cá cơm mằn mặn dịu dàng, tô nước mắm tự thân nó hôm nay đây quyết định đẫm hương một nền văn minh sông ngòi, biển cả. Dọn chén đũa, ồ, cái chén này, hoa văn này, quen quen, hình như ở nhà ông già mình cũng có một lố y hệt như vậy thì phải, chắc bữa ăn sẽ ngon hơn vì cái hoa văn trên chén bao bọc mình ấm áp trong một trường không gian quen thuộc mang tên “ông già mình”. Đổ bánh xèo, xèo, xèo, xèo, xèo.

Ăn.

Sao không phải là đúc bánh căn nhỉ?

Cơ bản đó là sự lựa chọn của B.

Cơ bản đó là sự lựa chọn.

Xứ kangaroo nhảy lưng tưng xuống đường làm kẹt cả đám mỗi dịp holiday, mùi vị của bánh xèo home-made ngon với người không hề có thu nhập, và chắc có lẽ là cũng ngon tương tự với người có thu nhập hơn trăm ngàn. Rau đắng sau vườn mùa này ngọt ngào như giai điệu còn thương... thương gì, thương ai, thương như thế nào, thương chừng nào thôi... có gì đâu mà phải quan trọng và phiền phức vậy em? Chỉ có mấy cọng giá định khóc vì lỡ chuyến đò hoá kiếp đậu xanh, rồi nghĩ lại, lại hí hửng vì đến lúc biến mất vẫn đang trong tình trạng mọng nước, nõn nà.



oo

Khi mùa thu đến, con sâu chán chê tấn công giàn ớt chuông và giàn dưa leo nhà Q. thì nó chuyển qua trạng thái chết vì béo phì hay vì ớt chuông cũng cay như bao nhiêu loại ớt khác mà con sâu không có trà đá để chữa cay, Q. không biết và Q. không bao giờ biết hoặc Q. chẳng thèm biết.

Khi mùa thu đến, ban đêm tôi nghĩ về những con sâu đã chết, những con sâu đã đi qua cuộc đời tôi, những con sâu đã làm phiền muộn ông già tôi và sau cùng, tôi nghĩ về những con sâu còn ẩn nấp rình rập đâu đó trong cái vườn cây xinh xinh trên một cái ban-công tầng một của con đường Lansdowne mà chúng tôi đã có lần ngồi quây quần để nghe ngài Bách Khoa Toàn Thư nói về sự an lạc trong đạo Phật và về Paulo Neruda trong khi nhâm nhi rượu đỏ.

Một đêm trong chuỗi đêm hôm khuya khoắc đó, quả là tôi có lần thấy một người đang đứng chỏng chơ, cô độc giữa một con đường (không tên đường, không postcode, không thuộc bất cứ quận hay vùng nào) lặng lẽ, vắng ngắt, buồn hiu hắt, không có những chiếc xe nôi, xe đẩy trẻ con quen thuộc và bãi cát không bị quần nát bởi những trò chạy nhảy, rượt đuổi của bọn trẻ đang độ tuổi ăn tuổi lớn. Trong thùng rác bên lề đường, không có dấu vết của những bao giấy bao bì mấy loại kẹo thơm lừng và nhiều màu sắc mà trẻ con hay vòi vĩnh để được ăn, không có cả những nùi khăn giấy dơ nhầy và ẩm ướt nước mũi của trẻ con. Người đứng đó, mồ hôi lạnh túa ra. Nhưng tôi có quen người không, hở người?

Quen hay không, người ơi, quen nhau không, người ơi? Người ơi, người ơi! Sao nỡ bỏ nhau mà đi! Người cũng đã bỏ nhau mà ra đi, không còn đứa trẻ nào trên đường, không còn đứa trẻ nào trong dạ con, không còn đứa trẻ nào trên hành tinh trái đất, không còn đứa trẻ nào, ngay phút giây dấu yêu và nghiệt ngã này của đời sống.

Đó, à không, bây giờ là một chiều thu quạnh quẽ, có lẽ rồi sẽ như mọi chiều thu khác. Và buồn...



ooo

Trên đường đi về chiều nay, trên tay cầm quyển tuyển thơ của Anna Akhmatova vừa mượn của ngài Bách Khoa Toàn Thư, sách đang mở đúng trang 18, lưng chừng câu chuyện không đốt đèn cầy, không đóng cửa một đêm xứ lạnh lẽo và tăm tối nọ; trong cơn trống bụng vỗ bì bùm và kèn ruột réo ót ét, trong đầu khi ấy đang nghĩ đến Anna Akhmatova rằng “liệu nàng có chút phức cảm lesbian nào trong người không”; thì tôi thấy Rimbaud tóc dài ngồi thẫn thờ nhưng đầy kiêu hãnh nơi một góc công viên. Dưới chân chàng là nét phấn còn mới, còn ướt.

“Merde à Dieu”.

Tôi lục khắp người tìm vài đồng tiền cắc, tiền vàng chứ không phải tiền trắng nhé, dù gì thì cũng phải tôn trọng (dù mình cũng nghèo đói) cái gã cô độc tài hoa, khốn khổ khốn nạn và là ông chủ của một cái địa ngục có những mùa hoa thơm lừng địa cầu như chàng, lộn tung cái lớp vải lót hai túi trước đùi không có, hai túi sau mông cũng không có. Nghi hoặc. Thinh lặng. Và tất nhiên là đứng im. Một lát sau thì tôi mới sực nhớ mình có đeo một cái giỏ be bé trên vai. Và tôi lục được tờ giấy thanh mảnh, mộc mạc polymer, tím yêu kiều trị giá 5 đô la Úc kim. Không biết là chàng biết xài tiền Úc không.

Tôi đưa cho Rimbaud. Biết rõ chàng như biết cái bụng mập của mình chính xác size nào mỗi lần phải mua quần áo may sẵn để che thân. Mà đúng y chang, Rimbaud cầm tiền chạy đi mua thuốc hút. Tôi cầm ngay viên phấn, viết bên cạnh dòng chữ:

“Merde à Trinh”.

Tôi viết, viết, viết, lặp đi lặp lại đúng câu đó thôi, trong hoan hỷ sướng vui, kín cả một khoảng sân không bị cỏ và lá vàng của cây phong phủ lấy. Trong đầu mơ màng nhớ rằng, à, bây giờ cũng là tháng tư, tháng tư này gọi tháng tư kia, vùng trời này gọi vùng trời kia, người yêu này gọi người yêu kia, cơn điên loạn này gọi cơn điên loạn kia. Và, đã, một vùng trời tháng tư Paris, Thiện (thói quen buộc tôi chú thích rằng ông là Phạm Công Thiện, nhưng với tôi, Thiện thôi là đủ, đủ cho tất cả tháng tư và tháng mười trong phần đời tôi được sống) cũng thấy Rimbaud trong công viên, trong một buổi chiều chới với.[1]

Tôi ở Sydney, không phải Paris. Tôi là tôi, Thiện là Thiện, và hai chúng tôi không là một. Tháng tư năm 2011 và tháng tư năm 1966 không ăn nhập gì nhau, vậy thì tại sao tôi và Thiện cùng thấy Rimbaud trong công viên và làm chuyện giông giống nhau. Tôi chắc ăn mình bị ảnh hưởng bởi Thiện, nhiều lắm, và chuyện này dài dòng không kể được ngay bây giờ. Chỉ khác là Rimbaud của tôi và Rimbaud của Thiện không thực là giống nhau, và Thiện khi ấy viết “Merde à Rimbaud”. Còn tôi thì... tự nguyền rủa mình. Tôi xứng đáng mà, mùa thu và những chiếc lá vàng và màu trời ảm đạm cũng xứng đáng mà.

Tôi đứng đó. Không chờ đợi và cũng không thấy Rimbaud quay lại. Vũ trụ của tôi câm lặng để cho tôi lên tiếng. Tôi thì thào, những tiếng gì không ai rõ, có lẽ tôi đang hát “soft kitty, warm kitty, little ball of fur, happy kitty, sleepy kitty, purr, purr, purr...”[2]

Đêm cũng lâu rồi. Thì cứ đêm, chứ sao!

Tú Trinh
Sydney, 04.2011


_________________________

[1]Một chi tiết trong truyện “Trời tháng tư” của tác giả Phạm Công Thiện.


[2]Một bài hát trong series phim hài truyền hình “The Big Bang Theory”.

Từ những mùa thơ ấu

Cuối thập niên 80, khi máy tính cá nhân là một cái gì đó quá xa xỉ thì game đã hiện diện trong lòng bọn nhóc đô thị chúng tôi ngày ấy đầy thân thuộc và gần gũi như tiếng trống trường, như gói xôi gói bằng lá chuối, như ổ bánh mì nóng giòn, như ly sữa đậu nành ngọt mát, như ánh mắt long lanh cô bạn nhỏ bàn trên.

Thuở ấy game được gọi là “trò chơi điện tử”, là niềm say mê của trẻ con và là sự đau đầu của phụ huynh (người lớn khi ấy lạc hậu lắm, họ chưa biết… chơi game!). Ít gia đình nào khá giả để sắm một bộ riêng để trong nhà gồm tivi, một đầu máy, 2 bảng vuông vuông điều khiển và những cuộn băng chứa game. Vậy càng vui, muốn chơi điện tử thì phải ra tiệm, mà đã ra tiệm thì con nít ít khi nào đi một mình, có từ hai đứa trở lên đi với nhau là vui rồi. Lòng vòng những con hẻm nhỏ, đặc biệt là khu vực quanh trường học, nơi nào thấy con nít tụ tập đông một chút, ồn ào cười nói rộn ràng thì chính là tiệm trò chơi điện tử, chẳng thể sai. Tiệm nhỏ thì một, hai cái tivi, tiệm lớn thì có khi lên đến hơn chục cái tivi. Giờ cao điểm thì bao nhiêu cái tivi cũng không đủ. Muốn chơi à, phải nói trước với chủ tiệm là chơi bao nhiêu thời gian và đưa tiền trước nhé, không có vụ muốn ngồi bao lâu thì ngồi, con nít làm gì có nhiều tiền, và thế nào cũng có đứa đang chờ đến lượt mình “bấm điện tử”.

Khác với bây giờ, hồi xưa số lượng con gái mê game ít hơn con trai nhiều. Con gái có chơi thì cũng không đến nỗi trốn học như con trai, và chơi những trò chơi có đồ họa đẹp và rất lành tính: hái nấm (hóa thân anh chàng thợ sửa ống nước lùn lùn tròn tròn tên Mario lên đường cứu công chúa Peach), làm xiếc (điều khiển nhân vật ngồi trên con sư tử nhảy qua vòng lửa). Con trai thì dữ dội hơn: bắn máy bay, đấu võ đài, đua xe các loại… Nhìn con trai chơi game thật là thú vị, ánh mắt mê say dán chặt vào màn hình tivi nhiều màu sắc, tay cầm bảng điều khiển, xuống lên, trái phải, đặt bom, bắn súng, ra đòn lanh lẹ. Ngày ấy thích nhau, con gái cũng theo con trai ra tiệm điện tử, ngồi xem anh chàng của mình chơi với ánh mắt ngưỡng mộ, còn anh chàng thì gắng biểu diễn những màn đẹp mắt và chiến thắng để làm anh hùng trong mắt nàng. Đồng điệu hơn nữa là cả hai cùng chơi, thú vị vô cùng, đặc biệt là trò hái nấm. Anh chàng cứ tha hồ giết quái vật nhé, bay nhảy qua đầu mấy con kênh kênh, mở đường, cô nàng (trong game vẫn là anh chàng Mario) chỉ việc tèng teng đi sau lượm tiền, ngắm cảnh, hoặc lấy nấm do anh chàng nhường. Quên cả thời gian! Nhiều lần đang chơi hăng say thế thì… mẹ anh chàng ở đâu thình lình xuất hiện giữa lúc trò chơi đang đến hồi gây cấn, mặc kệ cô bạn cạnh bên giương mắt nhìn lo ngại, anh chàng bị mẹ đét vào mông và bị nắm lỗ tai kéo xềnh xệch về. Cảnh này xem riết thành thân quen, hôm nào tiệm trò chơi điện tử không có đứa bị đòn rồi lôi xềnh xệch về chắc chủ tiệm sẽ thấy thiếu thiếu! Mai đi học, anh chàng có chút gì mắc cỡ rồi vài hôm sau vẫn lại hẹn hò nhau ở tiệm điện tử, anh chàng lại là anh hùng trong game, cô nàng lại nhìn anh chàng đầy ngưỡng mộ. Rời tiệm trò chơi điện tử sẽ là tiết mục cóc ổi, mía ghim rồi ra về. Ký ức tuổi thơ cứ kéo dài ra mãi cho đến một ngày con gái thấy mình lớn phỗng ra và thôi hẹn hò con trai ở tiệm điện tử, còn con trai vô tâm không nhận thấy, vẫn cứ loay hoay với trò bắn máy bay bùm bùm chíu chíu…

Mấy tiệm trò chơi điện tử đồng loạt lên đời, không còn là chiếc tivi và đầu máy cũ kỹ, mấy cuộn băng nhiều màu nữa mà chuyển thành máy tính với bàn phím, lúc này đã gọi là “game”, tiệm vẫn đông, con trai và những lứa con trai, con gái nhỏ hơn. Rất nhanh sau đó là sự đổ bộ của internet, những quán game ngày xưa hoặc nâng cấp, hoặc lui vào dĩ vãng. Ra tiệm, người ta online, nói chuyện, làm quen rồi tán tỉnh nhau nhiều hơn là chơi game. Lúc này máy tính bắt đầu phổ biến trong gia đình, trẻ con nhanh nhạy thì tất nhiên, người lớn cũng làm quen với máy tính nhiều, bật lên chơi game gỡ mìn, xếp bài, đổ kẹo, xây dựng… Game khi này không còn là độc quyền của trẻ con.

Đứa con gái và con trai ngày xưa bây giờ đã lớn, mỗi đứa một nơi, đi học, đi làm ngồi trong văn phòng, thi thoảng vẫn giết thời gian bằng những trò chơi có sẵn trong computer, lòng vẫn còn mê mãi về ngày xưa, trò chơi điện tử bấm bấm đầy màu sắc, đầy sôi động và yên ả trong tuổi thơ mình. Game online quá nhiều, đôi lúc cũng rộn ràng vì những câu chuyện bạn bè tán gẫu, những cái tên kiêu kì hoặc buồn cười, những chiêu pháp và cấp bậc… Vốn đã bận rộn với thế giới thật, và cả hai tìm mãi chưa thấy game nào có nhân vật tròn tròn xinh xinh như trò chơi điện tử năm cũ, cho đến khi anh chàng thấy nhân vật Bé Bỏng của game Boom.

Một ngày nọ cô nàng ngạc nhiên khi thấy theme của blog anh chàng bỗng trở nên nhí nhảnh đầy màu sắc, những nhân vật tròn tròn ngộ nghĩnh như những nhân vật trong truyện tranh, trong trò chơi điện tử ngày xưa. Cô nàng lui cui đăng kí một cái nick chơi thử, bật cười khanh khách vì con quái vật trong game đội nón ngược hệt như khuôn mặt tròn ú của anh chàng. Dùng cú pháp đơn giản nhất “/where…”, không hẹn mà gặp trong game, khi cả hai dùng đúng nick cũ đã gắn với họ suốt một quãng đời thơ ấu. Không tham gia đại chiến hay thi đấu, không quan tâm lắm đến những khuyến mãi, sự kiện của game, luôn chọn kênh vắng nhất, cũng kiên quyết không chơi một mình, chỉ khi nào cùng online và cùng chơi. Anh chàng chọn nhân vật Bé Bỏng nhanh nhẹn thêm chiếc mũ nồi đỏ, cô nàng chọn nhân vật Mắt Xanh trong bộ áo đầm trắng xinh xinh, cứ núp sau nhân vật của anh chàng mà lượm tiền hoặc diệt những quái vật ít hung dữ hơn. Kí ức ngày xưa rộn ràng kéo về như mới ngày hôm qua, hai nhân vật cùng chạy loanh quanh trên một màn hình, nàng vẫn trố mắt nhìn chàng di chuyển, đặt bom một cách thuần thục, cùng gào lên khi bị sặc nước, cùng cười hihi khi qua tiếp màn sau, chỉ khác là hai đứa ngồi cách nhau hơn 2000 km, và âm thanh đó phải dùng thêm một chương trình khác hỗ trợ. Sau những phút giây giải trí với game, hai người hình như có nhiều điều để trò chuyện hơn, quan tâm hỏi thăm nhau nhiều hơn, và hay nhắc đến kỷ niệm ngày xưa hơn.

Cho đến một hôm anh chàng đi công tác, giao password cho cô nàng vào lấy 2 cây kim miễn phí mỗi ngày thì cô nàng phát hiện ra, trong trang bị của anh chàng có một cặp nhẫn cưới. Chỉ là nhẫn cưới trong game thôi, mà sao bồi hồi và xúc động đến vậy, như một lần trong tiệm điện tử ngày xưa, Mario cứu được công chúa Peach từ tay quái vật, có đôi mắt tha thiết nhìn sang khi màn hình là đám cưới hai nhân vật chính…

Gần hai mươi năm để trò chơi điện tử năm cũ thành ký ức, thành đồ cổ, để game phát triển thành một ngành công nghiệp riêng, phong phú với các loại thiết bị mới, thể loại nhập vai trực tuyến được ưa thích. Nhưng những nhân vật tròn tròn to to, thân thiện, không gian 2D, cách chơi mang nét cổ điển vẫn luôn là game hay nhất trong tôi, vì nó gợi lại và tiếp nối quãng thời gian ấu thơ đầy niềm vui giản dị trong một cộng đồng những đứa con gái, con trai chúng tôi ngày ấy…

CHIÊU NGUYỄN

Gọi tháng thầm thì

-

Tháng cuối cùng của năm rồi, gọi tháng thầm thì, tháng của sinh nhật một cô bé mà em yêu thương hơn 20 năm nay, thương nhất là những đêm em mệt lả người chìm vào giấc ngủ lúc nào không hay biết trong khi cô bé vẫn cứ nói, cứ kể hồn nhiên như tin là trong em có năng lực sẻ chia ngay cả khi em không còn tỉnh thức về một vài ngày đã qua bằng tất cả những buồn vui, hào hứng, chán nản của tuổi 20 thơ dại, tháng của một tuổi 20 thơ dại khác đang cô độc ở chút xíu xa em, em và cô bé đó nối nhau bằng sợi dây gì lạ lắm được làm bằng tình yêu giữa con mực hồng và con cá măng nơi hai vùng biển xa tít, chẳng bản đồ nào can đảm vẽ dòng hải lưu nối lại vậy mà em chạm được vào bé ấy mỗi 4g30 sớm mai, tháng của những chuyện chưa kịp là ký ức cứ trỗi dậy và thật mãnh liệt trong em, em cứ lang thang bằng chiếc xe máy cổ điển của mình, đi và nhìn và thở như thân quen để rồi lạc giữa những định vị, phương hướng rất cụ thể rõ ràng, chán phố và bụi và những lần đi lạc như em vốn hay thế em về ngồi lại với chiếc laptop mới vừa quen hơi, ừm, cảm ơn chiếc máy nhỏ nói dùm em mọi điều thầm thì, em có vẻ như đang im lặng, em thôi cái trò gào lên rồi, em đang muốn hòa hoãn với mùa, với chình mình mà, dạo này thấy em hay mặc áo trắng không, đúng ra là em sẽ mặc áo vàng hoa cúc suốt tháng 10 đến cuối năm như em vẫn hay làm đó chứ, thì thôi xin một lần khác đi những nhớ thương và thói quen ngày cũ, tạm thời em muốn hông thương hông nhớ chi cả, em mệt lắm, trí nhớ em suy tàn rồi, sao em lại cứ nhớ, vô thức nhớ mà, đừng chấp chi vô thức 23 năm trong em, vô thức, hihi, vô thức ngoan nhé, thêm một lần gọi tháng thầm thì nữa thôi, vô thức sẽ lên 24 tuổi rồi, ồn ào hơn hay mãnh liệt hơn hả em, em cũng không rõ nữa, cũng có thể dấn thân về phía trước cũng có thể lùi dần và khuất một nẻo riêng em giữa lơ lửng ngàn sau ngàn xưa.

Tháng đang là tháng của tất bật âu lo, hở anh, mình cùng gọi tháng thầm thì, đừng giận hờn em nếu em sao cứ mãi hoang vu cho anh thấy và anh cũng đừng phiền lòng vì những động tác em rất nhỏ cố níu tay anh, dẫu em biết anh bận trăm công ngàn việc, dẫu em biết anh cần nghỉ ngơi và anh cũng cần khép mi và ngủ, dẫu khoảng cách chúng mình luôn được tính bằng những con số rất to và những đơn vị rất to, em có thèm khát vẫn sẽ chẳng thể đo được, hihi, em muốn đo đoạn đường ấy, khoản cách địa lý ấy bằng cái chiều dài ngăn ngắn cơ thể mình anh à, bao nhiêu lần em trải người anh nhỉ, anh làm toán chia đi, và cho em kết quả nhé, em ghét phải đụng đến toán với những con số khổng lồ như thế lắm, nhé nhé anh, em sẽ làm cho giúp anh những bài toán nho nhỏ khác, ví dụ như vòng tay cho một số đo nào đó trên áo quần anh vậy, mình nói lại chuyện níu tay xíu nhé anh, níu tay bằng những giao thức số mà, hihi, để thấy yêu thương còn gần, tháng gió quá với nắng lạ và mưa không quen, em sợ rồi bỗng một hôm mình thấy nhau như chẳng hề quen biết, bài học mang tên bắt đầu giờ em chẳng còn đủ sức học lại, thì em sẽ đi cho hết một cuộc hành trình không bận tâm cửa sông hay rừng thưa hay sa mạc, như chú cá cơm lạc sóng, như dòng chảy không ngần ngại băng mình, như loài xương rồng dấu bí mật yên ả cát, có lẽ em thích sa mạc, viễn tượng về nó làm em thanh thản nhất, và sẽ những lúc mỏi mệt em lại thầm thì với tháng, như em đang loay hoay thầm thì giữa chiều hôm nay nhiều gió, sa mạc rồi mai, sẽ lại sẽ, dành cho em những ốc đảo biếc xanh và trong veo.

Tháng đang làm trọng tài cho một trò chơi cuộc đời, nên đừng ồn ào, chỉ mình em gọi tháng thầm thì, ước gì em có thể loay hoay như tot_to_chan năm ấy, trò chơi giản đơn cứ đóng mở hộc bàn để lấy ra từng thứ một của tiết học ngày thơ bé, quyển sách chân phương chữ to, que tính, bút chì, thước kẻ, tập kẻ ô thẳng hàng và ngàn thứ xinh xắn khác, nhớ quá trong nỗi thầm thì, em không đi học như thế bao lâu rồi nhỉ, mà em vẫn cố mà tìm đến việc học đấy thôi, không còn cái hộc bàn nắp đóng mở với cái bản lề vui tính, em giờ tự tìm nơi trú ẩn cho tất cả những chi tiết thuộc và không thuộc về mình, bên này khung cửa sổ em học mãi để không nhớ và không quên những con chữ, chữ xếp hàng như chiều nay chắc chắn sẽ không giống mọi chiều khác, điều đó như chút dịu dàng sót lại xoa dịu những cơn đau căng người trầm tích từ phía bên kia khung cửa sổ em, chính em chứ không phải ai khác luôn phải rướn người, mà sức rướn của em hình như cũng hanh hao theo trí nhớ suy tàn thì phải, em nhớ cái hồi mình rướn đến đau căng người sau đó chỉ để chạm tay vào thành hồ bơi trước người cùng chơi trò ấy chỉ một tích tắc, rướn người để chạm tay chính em của khoảnh khắc ấy, giờ em cố rướn mà chẳng biết mình sẽ chạm tay vào đâu, vỗ về mình có một hành trình, tháng ạ, chạm tay vào tháng thì em sẽ làm lấm lem và ưu phiền lây mấy nhành hoa cúc đất răng sún, mấy nhành cẩm chướng trắng ngần, mấy vạt nắng hươm lòng người góc phố, thì thôi, cho em nhé, chờ em nhé, những khoảnh khắc buông mình rơi, như hạt mưa rơi trên mi em trưa nay giữa phố vậy.

Tháng vẫn đang trong những tờ lịch và trên góc phải tờ giấy em làm bài báo cáo chiều nay, gọi tháng thầm thì, tháng hãy cứ an nhiên làm trọng tài cho trò chơi cuộc đời không chỉ riêng em góp mặt, gọi tháng thầm thì để tháng hay em và anh và các cô bé của em nhẹ nhàng hơn, thầm thì như khúc kinh cầu ban trưa giữa ngàn hoa thanh âm lạ, thầm thì học như mẹ khi bàn tay cất tiếng mõ vô thức dịu dàng phía bình minh…

Hương Yên
2006 chaos

Lời tựa của mùa thu (0)

Thay mặt thượng đế, tôi là thượng đế của chính mình, cho mình cái quyền được lựa chọn, quyền được có quyền.

Cho mình được quyền viết, kể từ phút giây khá muộn của hôm nay, sau một buổi chiều cứ cắm đầu chạy mãi theo một tia nắng cuối ngày, giữa sự đông đúc, ồn ào vật chất giờ cao điểm của Saigon-không-thuộc-về-mình. Sao không phải là một cơn gió nhỉ? Chắc sẽ để dành gió lúc khác. Tia nắng cuối ngày ấy, có thật không, hay chỉ hư ảo như làn khói mỡ trâu Yak trong cung Potala phía uyên nghiêm huyền bí Tây Tạng. Tia nắng cuối ngày ấy có mùi không? Mùi khói xe động cơ hai bánh hăng hắc trên khắp nẻo đường, có lẽ là mùi khoai tây nghiền của tiệm KFC góc phố Duy Tân cũ, hay mùi hoa sứ trắng ngát hương vòng con dốc ngôi trường không bình thường trong kí ức? Tia nắng cuối ngày ấy có vị không? Nồng nồng như một hôm bỗng nổi cơn dữ tợn ăn thịt hoa cúc xanh, hay khăm khẳm như mùi biển Cà Ná đêm mùa hạ vội vàng lướt qua, hoặc vị ấy sẽ phức tạp như món Pooh ướp mồ hôi chan soup chocolate? Chẳng biết nữa, hình như tia nắng cuối ngày của hôm nay bị đột biến, nó to bất thường, như một tấm chăn đổ trùm lên cơ thể mình theo phương thẳng đứng. Ờ há, chưa thử trùm cái chăn tia nắng cuối ngày ấy theo phương nằm ngang, có lẽ mình vẫn chưa hào hứng lắm với cái việc nằm sấp giữa cái nơi không thuộc về mình đó. Đừng hỏi tại sao lại là nằm sấp nhé, đơn giản là vì 23 năm qua chưa thích nằm ngửa, thế thôi.

Sẽ bắt đầu một dãy những kết quả của sự lảm nhảm không tuyến tính, không phi tuyến tính nhưng tự hứa là đầy nghiêm túc với cảm xúc của mình, đến đây lại phải xét lại xem có bao giờ mình nghiêm túc với cảm xúc của mình chưa? Có lẽ có, có lẽ không, chẳng biết nữa, tại sao cứ phải biết nhiều việc quá vậy, nhưng ít nhất câu trả lời là… đã từng, có nên mừng vì điều đó không nhỉ? Bỗng nhớ một câu của anh T.: “Cuộc đời, có gì mà quan trọng hoá vậy em!”, ừ, lại mô tả mình bằng câu của người khác, bác S.: “thân nhẹ nhàng như mây”…

Chẳng thèm loay hoay với sự nghiêm túc, đến lúc phải đi mua tủ thôi, tủ có nhiều hộc, nhiều ngăn kéo để nhốt chúng lại, những dòng ý nghĩ hay cảm xúc chi đó bỗng đến và đi trong não mình, về những chuyện đã xảy ra trên trái đất này, trong cuộc đời mình hay ít nhất là đã từng xảy ra trong trí tưởng tượng của mình. Mà, có lẽ trí tưởng tượng của mình mạnh quá, nó uy hiếp cả sự-diễn-ra-vật-chất làm mình nhầm lẫn, kệ nó, vật chất hay phi vật chất, cũng nhốt vào những ngăn tủ, không cần phải khoá bằng mấy ống khoá kỹ thuật cao nặng trịch hay bấm bấm dãy số, khép nhẹ lại cho gọn gàng một chút thôi, cho ai đó nếu tình cờ ghé ngang hay cố ý tìm kiếm có thể bắt gặp chúng với sự sống riêng chúng kể từ ngày định cư nơi hộc tủ ấy. Có lẽ cũng cần mua thêm một cái giường, một cái kệ sách, ừm, mình đang sống ở nước nhiệt đới, thôi thì đi mua cả một cái tủ lạnh, sẵn tiện mua thêm một cái lò sưởi nữa, chắc chẳng cần tiết kiệm quá làm gì, gom góp lại chắc vẫn còn dư một ít mà, những cảm xúc từ xứ sở nhễ nhại mồ hôi hay là những câu chuyện của mùa đông lạnh cóng cũng cần có nơi trú ngụ.

Cái giường sẽ dành cho những cô nàng kí ức đỏng đảnh, cứ một hai chọn tướng ngồi xoè váy, hay là dành cho một vài câu chuyện đến hồi kiệt sức cần nằm sấp vì muốn từ chối cái trần nhà, bầu trời hay ánh đèn một thời gian, các cô gái của G.G. Marquez chắc cũng cần nằm nghỉ ngơi một chút nơi này. Cái kệ sách bằng gỗ nâu cũ kĩ nhé, cho những triết lí mắc bệnh nghiêm trọng có liên quan đến F. Nietzsche, S. Freud, hay những chi tiết ngông cuồng hiện sinh của P.C. Thiện, chót vót tượng trưng của A. Rimbaud, rồi hoa hồng của U. Eco hay di chúc của M. Kundera cũng sẽ ở đây cho xứng cái tầm vừa là thuốc độc vừa là thuốc chữa bệnh của chúng. Nếu bé Tốt-tô-chan hay Pi-pi Lăng-stơ-rum hay Đô-rê-mon thích cũng có thể thu mình sắp xếp vào đây, nhưng mình nghĩ chúng thích chạy nhảy loanh quanh từ nơi này qua nơi khác hơn là ở yên một chỗ, ừ, cứ thoải mái mà tung tăng đi các bé, khi mệt thì ngồi bệt xuống đất, ngại gì. Còn cái tủ lạnh, chắc nhiều mảnh rời trí nhớ muốn tìm đến nó lắm, Việt Nam nóng quá mà, tươi mát ai mà chẳng thích, sao cũng được, nhưng mình sẽ ưu tiên dành chỗ cho mấy con chim của P. Gallico kẻo tội nghiệp chúng. Cái lò sưởi ư, chắc L.M. Silko cần đến cho cái lễ hội mặt trời xuyên suốt, ừm, dành cho cả ngôi làng có chàng thi sĩ và con Platero của J.R. Jimenez nữa, chẳng hiểu sao mình muốn cái làng đó ấm áp quanh năm. Nói đến đây thì chẳng biết phải cất mấy đại lộ (boulevard), vỉa hè Paris, lề đường Tự Do, ngôi trường Tô-mô-e, cul-de-sac 47 ở đâu nữa. Từ từ, mình tin là trước sau gì mình cũng sắp xếp được một chỗ cho chúng thôi, còn như mình bất lực, chúng sẽ biết tự thân vận động mà. Lo gì! Mọi sự quy hoạch, sắp xếp, phân chia trên cũng chỉ là ví dụ, nếu mà kể được hết ra đây hay đúng y chang như dự định thì… viết làm cái quái gì nữa, và cuộc đời giống như một game-online phiên bản cuối với các khả năng được dự đoán và lập trình hoàn hảo.

Tóm lại thì cũng nên xin lỗi những cái tên riêng bị và chưa bị nhắc đến từ nãy đến giờ, đã bảo là không cố ý mà, tên hiện ra trong não thì tay lọc cọc gõ phím lại thôi. Nhắc đến tay, lại thèm. Phải chi có ai đó, cho mình mượn một cánh tay, một chút lực nữa, làm ơn đẩy mình xuống một cái đi, hành động phải dứt khoát nhé, cám ơn mà. Mình đang cheo leo lắm nè, ngoài kia là một hốc đêm đen ngòm có mưa, một trạng thái môi trường lý tưởng cho sự rơi, nếu được rơi, mình sẽ ước gì trước khi rơi mình hoá thành cái gì đó tròn tròn, nhỏ nhỏ, trái banh chẳng hạn, banh ping-pong hay banh tennis ấy, khi tiếp đất lại tưng lên, lại rơi, lại tưng lên. Đúng là lòng tham của con người, muốn rơi lại muốn rơi. Mình không quan tâm lắm đến cảm giác tưng lên đâu, mặc nó, mình chỉ thích rơi. Lúc chưa kịp rơi, trái banh, ping-pong, khi đó thì ai đó có ý định ôm mình sẽ không còn nỗi e dè bị sốc xương nữa rồi, như vậy thì có ôm không và có quyết định rơi tiếp không nhỉ? Chắc là vẫn có, mình thích rơi mà. Mà cũng không chắc chắn lắm.

Tóm lại lần nữa, quay trở lại với chuyện mua sắm và sắp xếp, tủ hộc, giường, tủ lạnh, lò sưởi sẽ được yên vị trong một gian phòng lơ lửng đâu đó, có thể không có cửa ra vào nhưng chắc chắn một điều, đó là gian phòng có cửa sổ. Mấy thứ được cất trong gian phòng này chắc cũng giống mình, thích đi lại, chạy nhảy, bò trườn, ra vào, tung tăng hay trầm tư gì đó bằng lối cửa sổ. Lúc này thì thích nhất và nhìn quanh một cái thì thấy nhiều nhất là những thứ không bắt đầu, không kết thúc. Những chuyện ấm ớ thế này cũng hợp với cửa sổ.

Trí nhớ lúc này ư?

Những mảnh rời không rõ hình dạng, nhưng một điều chắc chắn là nó có hình dạng, đã gọi là mảnh mà, có khi nào nó giống như một chiếc răng không nhỉ, mà ngay cả khi đó là một chiếc răng thì đó là răng sữa, răng sún, răng thỏ, răng hạt bắp, răng khểnh, biết được chính xác là loại nào thì cũng còn xa lắm mới xác định được hình dạng mà. Những âm thanh ư, rất rõ nhưng chịu, chẳng biết là tiếng gì, tiếng thét xé lòng từ chối một sự sống nhu nhú của đứa con gái trên bàn mổ hay lời thầm thì của một đôi tình nhân nào đó dưới bóng cây ngọc lan, cũng hệt như nhau, cũng từ rất xa vẳng lại nhưng rõ ràng rành mạch thế nào ấy. Tự dưng, như nghe được, như cảm được thê thiết tiếng kêu phá vỡ sự im lặng một đêm mưa tháng 4 của nhân vật Naoko, nghe bằng lỗ tai của H. Murakami thì đó là “âm thanh cực cảm buồn thảm nhất” mà ông đã từng nghe. Không biết Chí Phèo và Thị Nở, cái đêm trăng ấy có cái thanh âm nào đáng nhớ không, dù gì thì cũng là lần đầu tiên mà. Thôi đi, cố làm gì chuyện đó, xác định rõ ràng mọi thứ chưa hẳn là một điều tốt, ít nhất là vào lúc này.

Vụt hiện lúc nào trong đêm mưa sẽ cố gắng ghi lại lúc ấy, theo một cách mà lúc ấy tự nhiên có, sẽ chăm chỉ ghi trong mùa mưa này, vì sợ mai thôi, trí nhớ suy tàn.

Sao mà mình vẫn thèm rơi.

Tú Trinh
10.08.2006

1, 2, 3 và 4 và…

… cho n & hoa cúc


Thấy không daisy, cái bụi cây len lén um tùm đang cố vươn mình ra khoe những bông hoa bé xíu xiu kia đấy, theo hướng tay chỉ đấy, góc vuông phía trước đấy, ừm, mắt em cận mấy độ nhỉ, lại gần hơn một chút nữa nhé em, rồi, em đã thấy chưa, thân gầy gầy thanh thanh, hoa be bé mảnh mai, cánh mong mỏng trăng trắng, vây quanh một đài hoa vàng vàng chẳng lấy gì làm tươi xinh lắm, có lẽ nhờ vậy em nhỉ, cánh hoa kia tinh khiết trắng nhuần hơn giữa cái nắng chia ly hanh hao này, hihi, hihi, hai chúng ta cùng cười hihi, hihi với cái bụi cây len lén um tùm.

Sao loay hoay mãi hai đứa mình cũng chẳng biết có tất cả bao nhiêu cánh hoa trên một bông hoa, hai đứa làm sao biết hết có bao nhiêu cánh mong mỏng trăng trắng trên thân cái bụi cây này được nhỉ, ôi, một ước muốn cũng dễ thương cũng len lén như cái bụi cây len lén um tùm này vậy, hihi, chợt nhớ đã hơn một lần nghe anh chàng trẻ măng cứ thích xưng thầy trong phòng thí nghiệm thực vật bảo mỗi cánh hoa mới thực sự là một bông hoa, còn khái niệm bông hoa như hai đứa mình hiểu là một bó hoa mất rồi, thôi kệ anh chàng ấy nhé, sao cũng được, mỗi người được quyền có khái niệm “một bông hoa” cho riêng mình, phải không em.

Mà em này, em đếm đến số mấy rồi, hihi, em quên mất rồi phải không, mình đếm lại từ đầu nhé, ôi, những cánh hoa mong mỏng trăng trắng đang thích thú được xếp hàng, định danh bằng số lần nữa kìa, một, hai, ba, bốn, năm, sao em dừng lại mất rồi, một, hai, ba, bốn, năm, sao em lại dừng lại nữa vậy, một, ha, ba, bốn, năm, hihi, em thích số năm à, để suy đoán xem sao lại là số năm nhé, ừm, sắp hiểu rồi nè, xòe bàn tay phải cũng chừng ấy số, một, hai, ba, bốn, năm, xòe bàn tay trái cũng chừng ấy số, một, hai, ba, bốn, năm, em định nói đến chân phải và chân trái nữa phải không, hihi, không xòe ra được ở đây đâu, ngón chân em đang khem khép trong đôi vớ khát khao được chạm mặt mặt đất kia rồi, hihi, số năm, sắp hiểu rồi em, mỗi lần em ngẩn ngơ bóc tờ lịch cuối cùng cũng thầm thì chi đó có “năm”, năm, năm, năm năm.

Ờ, năm, hình như nếu được vẹn toàn thì mỗi bông hoa trong khái niệm chúng ta có năm cánh mong mỏng trăng trắng, có bao nhiêu bông hoa có đủ năm cánh mong mỏng trăng trắng nơi bụi cây len lén um tùm này em nhỉ, hihi, sao chúng ta cứ phải hỏi nhau có bao nhiêu, bao nhiêu là bao nhiêu nhỉ, lần này thì không hiểu thật đó em, hihi, không chống chế hay chạy trốn cái không hiểu của mình đâu, tụi mình chuyển đề tài nhé, em biết tên bông hoa kia chưa, chưa phải không, mà thôi cũng chẳng cần biết làm gì cho mệt, hai đứa mình không thích viết hoa chữ cái đầu câu, hai đứa mình không thích cong lưỡi quá nhiều để phát âm một chữ la tinh là lạ, lạ lẫm, thôi mình lại cười hihi hihi đi em, hihi, hihi, đúng rồi em, lần này không cần viết hoa, không cần uốn lưỡi mà tên hoa vẫn chuẩn mực và dễ thương như em, như khoảnh khắc nụ cười em vừa rồi vậy, hoa răng sún.

Tụi mình vẫn đang ở cạnh cái bụi cây cây len lén um tùm đang cố vươn mình ra khoe những bông hoa bé xíu xiu vừa được tụi mình yêu dấu gọi là hoa răng sún, phải vậy không em, ừm, hết đứng rồi lại ngồi, hết ngồi kiểu này rồi lại ngồi kiểu khác, ngồi chán lại đi lẩn thẩn, rồi lại tung tăng và nhảy chân sáo, vẫn là cái bụi cây len lén um tùm đính trên mình nó yêu dấu những bông hoa răng sún, mượn nắng làm thước kẻ đường vuông góc gió xuống đôi vai ẩn trong chiếc áo tay phồng li ti hoa em mặc, hihi, bông hoa có khoảng cách gần em nhất có đủ năm cánh mong mỏng trăng trắng kìa, hihi, năm, năm…

Yêu dấu daisy ơi, sao hai đứa mình lại có bốn, bốn chỏng chơ, bốn bơ vơ, bốn không có một, hai, ba, và năm đi cùng như lúc chúng ta đếm cánh hoa nữa, à không, có một chút xíu nhầm lẫn, bốn đi cùng với năm, bốn năm, nên hoa chưa kịp thay răng, chưa kịp rụng hết răng sữa, chưa kịp mọc răng vĩnh viễn, hoa chưa kịp có một tên mới khác hơn dễ thương em trong niêm luật thời gian, hoa chưa kịp có tên mới dài hơn khoảnh khắc nụ cười em lúc hai đứa ở gần nhau, bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún.

Bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún
bốn năm và dừng lại ở đó
bốn năm và dừng lại ở đó
bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún
bốn năm và dừng lại ở đó, hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
hoa vẫn là hoa răng sún, daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi
daisy ơi…

Gọi mãi…
Và sau đây là hồi âm của hoa cúc, cũng là một câu với nhiều dấu phẩy.
Không ai đo đếm được thời gian, không ai đo đếm được thương yêu, nhưng cánh hoa thì được, nhưng những quyết định chua xót thì được, ừ, thì bốn hay năm cũng cũng là tâm cả, tâm yêu thương thì sẽ nở được một cái hoa răng sún xinh xinh sáng mai này.
Sau số bốn chỏng chơ, số bốn bơ vơ, sau khi gọi daisy ơi khàn tuổi, sau hồi âm hoa cúc…

Tú Trinh
04/2006

Bà Bé ở ngõ sau

Tôi lớn lên đã thấy cuối bếp nhà mình có cái ngõ sau thông ra một con hẻm phố Tây của Sài Gòn, nơi đó có một người đàn bà gầy gầy, dong dỏng cao hay la mắng tôi nhưng liền sau đó lại nói nhẹ nhàng như chưa có chuyện gì xảy ra. Thỉnh thoảng buổi xế chiều, bà hay dắt tay tôi ra cái chợ chồm hổm thông với ngõ sau nhà, kéo ghế ấn tôi ngồi xuống, gọi cho tôi một tô phở, lúc tôi xì xụp thì bà đã trả tiền cho tôi và đi về trước.

Từ lúc sinh ra đến ba tuổi, bạn chưa kịp có ký ức nhưng tôi tin chắc đó là giai đoạn thú vị nhất trong cuộc đời mỗi người, thời gian ấy bạn được "để mắt" tới nhiều nhất và nó để lại những vết hằn đầu tiên trong não bộ, cho bạn một chỗ dựa vững chắc để sống những năm tháng tiếp theo. Mẹ ruột tôi kể, tôi sinh thiếu ký nên yếu lắm, mẹ phải đi làm từ sáng tới tối mịt mới về khi tôi mới hai tháng tuổi, vậy là tôi được giao cho bà Bé - chị ruột của mẹ tôi - chăm.

Xa hơi mẹ mà tôi không khóc, ngược lại còn cười toe toét khi được bà Bé ẵm bồng. Chỉ khi trong tầm nhìn non nớt của tôi không có hình dáng bà (dĩ nhiên trừ lúc ngủ), tôi sẽ khóc ré lên, rất bền và rất… phong cách, cứ e… e… e… Bà Bé đặt tôi cái tên Kèn E từ thanh âm đó.

Bất kể bà làm gì, hoặc là bà phải ẵm tôi trên tay hoặc là tôi phải ngồi trong một cái ghế bành êm êm có thanh chắn của trẻ con cách chỗ bà đang làm việc… nửa mét, miễn tôi nhìn thấy bà. Ngày đầu tiên đi nhà trẻ, bà giao tôi cho cô giáo còn bà nấp sau cánh cửa. Một tiếng đồng hồ trôi qua, mặc cô giáo làm đủ mọi cách dỗ dành, tôi cũng không nín, tôi khóc dai dẳng đến nấc cụt mà vẫn lì. Xót cháu, bà ẵm tôi về. Chia tay nhà trẻ nhé!

Ngay cả chuyện ăn uống, bú mớm, đi đứng của tôi cũng hành bà Bé. Bận rộn với cả núi việc nhà và chăm ba đứa nhỏ, tôi và hai đứa con ruột của bà (lớn hơn tôi chừng chục tuổi) nhưng cả năm ròng trưa nào bà cũng lội bộ hai cây số đi về ẵm tôi lên cơ quan mẹ tôi đúng vào giờ nghỉ trưa, để tôi được bú. Cộng với tất cả những gì tốt đẹp nhất về thức ăn bà dành cho tôi, bà tin sữa mẹ sẽ làm tôi bớt ốm yếu hơn. Mười sáu tháng, tôi vẫn chưa chịu đi, chỉ lết, lết và lết. Ba mẹ hỏi thăm tùm lum bác sĩ, sợ tôi bị liệt nhưng có lẽ người hoảng nhất là bà Bé. Bà thắp nhang tụng kinh trước bàn thờ bà ngoại mỗi đêm. Sau này mẹ hay so sánh, bà Bé tụng kinh để cầu nguyện cho tôi bền ngang với mức độ… Kèn E khóc. May, bốn tháng sau tôi biết đi và đi nhanh như chạy, tôi không còn lết theo níu ống quần nữa mà chuyển sang chạy lon ton làm vướng chân bà Bé.

Bốn tuổi, tôi bắt đầu có ký ức. Bà Bé ở ngõ sau là một vết hằn trong não tôi, như thể nó đã ở đó từ… kiếp trước. Bất kể lúc nào nếu ai hỏi tôi: bà Bé đâu rồi, tôi sẽ trả lời liền: bà Bé ở ngõ sau. Bà Bé là người phụ nữ của việc nhà nên ngõ sau gắn liền với bà là điều dễ hiểu và cũng vì một lý do nữa: bà luôn đi ra khỏi nhà bằng ngõ sau.

Suốt ngày trong bếp núc, nhưng khi bà “ra phòng khách” cũng… lợi hại lắm, tuổi thơ tôi nhiều lần trố mắt nhìn bà (vì hổng hiểu gì hết trơn) nói chuyện bằng tiếng Anh ro ro với mấy ông Tây balô đi lạc vô ngõ sau. Bà Bé nóng tính kinh khủng, hay la mắng con cháu trong nhà nhưng năm phút sau là… quên ngay và cho... ăn ngay. Chịu ảnh hưởng cái văn - hóa - yêu - thương của miền Nam rất nặng, với những người bà thương bà cho ăn suốt ngày - cái bánh, viên kẹo, trái ổi… Lúc ấy nhà nghèo khổ, cơm với canh rau muống rau đay, nhưng hễ có thịt cá là bà dành hết cho lũ nhỏ trong nhà, có dư được ít xíu tiền chợ là bà dắt tôi ra ngõ sau ăn phở: trong quan niệm của bà, sau sữa mẹ phở là thức ăn bổ dưỡng nhất.

Tôi đã lớn lên nhờ "quen hơi" của bà (tôi đeo bà chặt như sam ấy) cùng những câu la mắng, bằng cơm, canh, bánh, kẹo… và phở ở ngõ sau. Bà Bé không đi họp phụ huynh cho tôi, không là người bắt nằm xuống đánh đòn mỗi khi tôi phạm lỗi, bà cũng không là người dạy tôi phải sống thế này, thế nọ, lại càng không can thiệp vào sự lựa chọn tương lai của tôi… Bà quan niệm việc ấy đã có ba mẹ tôi làm. Bà yêu thương tôi theo cách của riêng bà, đơn giản lắm - lúc nhỏ chăm tôi và khi tôi lớn lên, bà dõi theo từng bước tôi đi vào cuộc sống từ cái… ngõ sau của bà.

Vậy đấy, mới tuần trước, bà gọi mẹ ruột tôi lại hỏi một cách hoàn toàn nghiêm túc: tôi có bị "ô-môi" không? Xin các bạn đừng cười! Bà có lý do của bà, tôi vốn nghịch ngợm, tính khí lỳ và phá như con trai, không quan tâm đến chuyện làm đẹp, tôi lại toàn dẫn con gái về nhà, đi chơi thì ngồi sau yên xe con gái chở… Tôi dở khóc dở cười, vừa thấy… "bi thảm" cho mình, vừa thương bà Bé của tôi quá đỗi! Trong mắt ba mẹ tôi, trong mắt bà Bé, tôi lúc nào cũng bé bỏng, làm sao tôi dám… Vài hôm nữa, thế nào tôi cũng phải dắt "chàng" về nhà cho bà Bé yên cái bụng.

Tôi chưa bao giờ gọi bà Bé là mẹ, léo nhéo hơn hai chục năm nay một "bà Bé", hai cũng "bà Bé". Bà Bé của tôi không ấn tượng như những bà mẹ khắc khổ buôn gánh bán bưng hay tảo tần hi sinh… Bà Bé của tôi là một người phụ nữ bình thường trong cuộc sống hôm nay. Nhưng trong tôi, não đã hằn sẵn đẳng thức: bà Bé = mẹ = tình yêu rất to. Bà chăm tôi những năm tháng còn quấn tã, từ cái "chiều chiều ra đứng… ngõ sau" mà suốt đời bà gắn bó, bà nâng tôi đi qua những "cổng chính" của cuộc đời. Mỗi lần mỏi mệt, tôi lại tìm về cái ngõ sau nhà mình, tôi biết chắc bà Bé của tôi đang ở đó, yêu thương của tôi ở đó…

Tú Trinh
3/2004. with love forever, it is indicated to my bà Bé :*


Link

Nẻo về lời thương

Đêm qua bất chợt một giấc mơ hình cánh cung, vành vành nhấp nhô thanh âm từ thuở xa xăm nào mà… gần lắm. Giấc mơ giọt tan vào ban mai, đọng lại lời nhớ, lời quên, lời thì thầm ngọt ngào của mùa. Đêm qua ta mơ mình nhỏ lại! (Em đừng vội cười, “…và cũng đủ lớn để mong mình trẻ lại” mà). Đêm qua ta mơ thấy con-người-bé-con, thuở chưa lọt lòng mẹ cơ!

Trong bụng mẹ thì… tối lắm! Mắt chưa thấy gì đâu, mũi chưa ngửi gì đâu, chỉ có… đôi tai bé bỏng đang lắng nghe. Dù chưa bắt tay làm quen (theo kiểu người lớn) nhưng bố mẹ vẫn trò chuyện cùng bé con đấy! Mẹ bảo bé con sẽ khóc khi lần đầu nói “xin chào” với mặt trời, còn mọi người nhìn ngắm trong nụ cười và chúc mừng, bố hứa làm ngựa cho bé con nhong nhong khắp nơi, bố còn nói sẽ dạy bé con cách yêu thương cuộc đời… Bé con còn nhớ cả lời vị bác sĩ có khuôn mặt hiền hậu và đôi mắt biết cười sau cặp kính nữa: Khi ở trong bụng mẹ, bé con nào cũng giống nhau, cũng nằm chúc đầu xuống giống như hình cái… tai. Hi hi, bé con nào cũng có cái tai, nhờ cái tai biết lắng nghe mà bé con biết “thế giới bên ngoài bụng mẹ” thật to, thật vui…

Ta thức dậy trong đêm, trong trìu mến ánh nhìn của những vì sao, trong tiếng cười hi hi của bé con – ta ngày xưa. Thời gian tĩnh lặng bên ngoài cửa sổ. Ta nhắm mắt và đưa tay bịt hai tai, đố em đấy, ta nghe được gì? Trời ơi, ta nghe ầm ì tiếng sóng biển, nghe vi vút gió đồi thông, nghe trong vắt em cười hiền lành, nghe hương đêm mùa xuân ngọt lành, ta còn nghe cái nóng thót người mỗi khi bị bỏng, ta tự nhiên giơ tay nắm hai tai… Những thanh âm chấp chới, những âm thanh không lời đưa ta đến một câu chuyện (của một người lớn, đi rất xa, biết rất nhiều và viết rất hay) về cái tai rằng… Ở núi non Tây Nguyên, một đứa bé lọt lòng mẹ chỉ được xem là Con Người khi người ta thổi linh hồn vào cho nó. Vậy nên có lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh. Một người phụ nữ (thiên chức người phụ nữ là giữ giềng mối của sự sống mà, phải vậy không em?) đứng tuổi sẽ nhai nát gừng rồi phun vào cuộn chỉ bông lấy từ chiếc xa quay, sau đó thổi bảy lần vào cuộn chỉ đặt sát tai đứa bé, vừa thổi vừa khấn một số câu gì gì đó! Ta chỉ nhớ loáng thoáng rằng: Thông lỗ mũi/ tỉnh lỗ tai/ phun gừng/ tai trái/ nhớ lấy ruộng rẫy/ tai phải/ nhớ lấy công việc/ làm người, hãy nhận lấy hồn người đây… Người Tây Nguyên tin rằng sau lễ thổi tai, lễ truyền cái nhớ, lễ truyền sự sống, đứa bé sơ sinh mới chính thức là Người. Phải vậy không em, từ ngàn xưa, khi con người chưa có chữ viết, chưa có… báo chí thì lời nói, sự nghe quan trọng đến chừng nào!

Em có bao giờ dùng bàn tay để cảm nhận lỗ tai chưa? Tai vành vành hình cánh cung đấy, em có chợt liên tưởng dãy núi cánh cung phía Bắc đón gió cho đồng bằng? Cái tai thì xíu xiu (núi cũng xíu xiu trên bản đồ) nhưng lối vào trải rộng thênh thang! Cả một-đời-nghe, em sẽ nghe rất nhiều, cũng như miền Bắc nước mình là một vực gió. Nhưng mỗi người chỉ có một đôi tai bé nhỏ và em biết không, mỗi đôi tai chọn một cách lắng nghe khác nhau. Có những đôi tai chỉ quen nghe lời ngọt ngào, có những đôi tai biết nghe cả những lời thật – dẫu chát chua, cay đắng… Có những đôi tai biết nhớ, tai nghe rồi tai biết sự nghe hôm nay là dòng chảy vĩnh hằng của sự nối tiếp câu chuyện thế hệ. Có những đôi tai suốt đời vẫn bấp bênh kinh kệ, có những đôi tai vừa chớm nghe tiếng chuông chùa buổi sáng đã lún ngún xanh cỏ thiền… Có những đôi tai vô tư thanh âm rồi thôi, lại có những đôi tai biết nghĩ, biết lắng nghe cả những lời-không-phải-là-thanh-âm… Đêm vẫn sâu sau cánh của phòng. Em có lắng nghe (trong giấc ngủ) câu chuyện giữa ta và em, ta và giấc mơ, ta và con-người-bé-con? Ta có làm em tư lự không? Ta tin rằng một chút tư lự sẽ làm em tươi xinh hơn trong mùa xuân mới.

Sớm mai, ta (và cả em nữa nhé!) dành riêng cho đôi tai mình những phút trong trẻo nhất của ngày mới, nằm trên giường nhắm mắt và lắng nghe. Ta nghe giấc mơ đêm qua reo ca trên ngọn đồi phía xa, nghe hơi thở mùa xuân đang tô màu cho mặt đất bằng những nhát cọ xanh, nghe tiếng chim ngây ngất bước chân mẹ đi chợ về, nghe cả tiếng cười thân quen của em bao năm thơm thoảng trong gió. Cả một thế giới diệu kì khi em biết lắng-nghe, miền bình yên lời thương trong bụng mẹ, miền gập ghềnh cái nhớ, cái quên vơi đầy theo tuổi.

Ta nghe chiếc xích đu ngoài hiên đang cất lên giai điệu quen thuộc em hay hát hồn nhiên… Ta nghe năm mới rón rén bên thềm…

Tú Trinh
(tùy bút này in trên báo Giác Ngộ, sau đó phát triển thành truyện ngắn...)